فناوری بیومتریک چیست؟ انواع و کاربردهای آن در دستگیره هوشمند

فناوری بیومتریک چیست و چه کاربردی در دستگیره‌های هوشمند دارد؟ تا همین چند سال امنیت خانه‌ها در یک قفل کتابی پشت در خلاصه می‌شد! اما در عصر تکنولوژی و هوش مصنوعی بازی به کل عوض شده است. با ورود دستگیره‌های هوشمند و فناوری بیومتریک به عرصه امنیت، مفهوم امنیت و قفل کردن درب‌ها شکل تازه‌ای به خود گرفته است.

فناوری بیومتریک از ویژگی‌های بیولوژیکی و منحصربه‌فرد افراد (اثرانگشت، چهره، عنبیه و غیره) برای شناسایی و تایید هویت آن‌ها استفاده می‌کند. این دقیقا همان چیزی است که بیومتریک را به ابزاری قابل اعتماد برای افزایش امنیت تبدیل کرده است. ما در این مقاله قصد داریم تا در خصوص انواع فناوری بیومتریک، مزایا و کاربرد آن‌ها در انواع دستگیره‌ هوشمند صحبت کنیم.

فناوری بیومتریک چیست؟

اگر بخواهیم به زبان ساده پاسخ سوال فناوری بیومتریک چیست را بدهیم، باید بگوییم:

فناوری بیومتریک (Biometric) مجموعه‌ای از تکنولوژی‌هایست که از ویژگی‌های فیزیکی یا رفتاری افراد برای شناسایی و تایید هویت آن‌ها استفاده می‌کند. این ویژگی‌ها می‌توانند اثرانگشت، الگوی عنبیه (یا شبکیه چشم)، چهره، صدا و حتی الگوی کف دست باشد. از آنجایی که این ویژگی‌ها برای هر شخصی منحصربه‌فرد هستند و به این راحتی قابل تقلید یا سرقت نیستند. بیومتریک به عنوان یکی از ایمن‌ترین روش‌های احراز هویت شناخته می‌شود. برای مثال برند فرالاک برای بالا بردن امنیت و راحتی استفاده در دستگیره‌های هوشمند خود از ویژگی‌های بیومتریک مانند اثرانگشت و تشخیص چهره استفاده می‌کند.

اما چرا از انواع فناوری بیومتریک در قفل و دستگیره هوشمند استفاده می‌شود؟ دلایل بسیار زیادی برای این کار وجود دارد که یکی مهم‌ترین آن‌ها دقت بالا و سهولت استفاده از آن در مقایسه با روش‌های سنتی است. برعکس رمزها که گاها فراموش می‌شوند (یا لو می‌روند) یا کلیدهایی که امکان گم شدن یا سرقت آن‌ها وجود دارد. اطلاعات بیومتریک همیشه همراه فرد است و نیاز به حفظ یا حمل هیچ وسیله‌ای ندارد. به این ترتیب علاوه بر امنیت بیشتر، کاربری بسیار ساده‌‌تری نسبت به قفل‌های سنتی دارند.

پیشنهاد مطالعه: تجهیزات هوشمند هتلی چیست و چگونه هتل را هوشمند کنیم؟

انواع فناوری بیومتریک در قفل‌های هوشمند

حالا که می‌دانید فناوری بیومتریک چیست، نوبت به آن رسیده است تا با انواع فناوری بیومتریک نیز آشنا شوید. کاربرد بیومتریک در دستگیره هوشمند متنوع است و این موضوع سبب شده تا شما به راحتی بتوانید بهترین گزینه را متناسب با نیاز و بودجه‌ای که در نظر گرفته‌اید، پیدا کنید. انواع فناوری بیومتریک در دستگیره‌های هوشمند عبارتند از:

اثر انگشت؛ رایج‌ترین روش در اکثر دستگیره‌های هوشمند

اثر انگشت از قدیمی‌ترین و دقیق‌ترین ابزارهای شناسایی بیومتریک است. از این ابزار سال‌های سال است که در حوزه‌های مختلف مانند پزشکی قانونی، تشخیص مجرمان و غیره استفاده می‌شود. حتما می‌دانید که اثر انگشت هر فرد مخصوص به اوست و اثر هیچ دو انگشتی شبیه به هم نیست. به همین دلیل اثر انگشت به روشی قابل اعتماد برای احراز هویت تبدیل شده و در بیشتر محصولات امنیتی به خصوص قفل‌های هوشمند استفاده می‌شود.

دستگیره‌های هوشمند اثر انگشتی با اسکنرهای خازنی، حرارتی و غیره الگوی نوک انگشتان افراد را ثبت و ذخیره می‌کنند. هر بار که کاربر قصد ورود داشته باشد، انگشت خود را روی حسگر قرار می‌دهد. اگر الگوی اثرانگشت شخص با اطلاعات ذخیره شده مطابقت داشته باشد، قفل باز می‌شود.

فرالاک در دستگیره‌های سری Fc مانند دستگیره هوشمند FC200 ( 220 و 260) که سری اقتصادی این برند حساب می‌شوند. از سنسورهای بسیار پیشرفته‌ای برای تشخیص اثرانگشت استفاده کرده است. شما در این دستگیره‌ها می‌توانید بیش از 100 اثرانگشت منحصربه‌فرد را تعریف کنید و به آن‌ها دسترسی بدهید.

سیستم بیومتریک تشخیص چهره؛ در مدل‌های لوکس و پیشرفته

سیستم بیومتریک تشخیص چهره یکی از مدرن‌ترین روش‌های بیومتریک برای شناسایی افراد است. این روش کارایی به شدت بالایی دارد و به همین دلیل در بیشتر سیستم‌های امنیتی مورد استفاده قرار می‌گیرد. ساختار چهره هر انسان، مجموعه‌ای پیچیده و منحصربه‌فرد است و حتی بین دوقلوهای کاملا همسان نیز یکسان نیست. این یکتا بودن باعث شده تا تشخیص چهره به ابزاری بسیار موثر برای احراز هویت تبدیل شود.

بیشتر قفل‌های هوشمندی که به سیستم بیومتریک تشخیص چهره مجهز شده‌اند، از دوربین‌های دیجیتال و نرم‌افزارهای مختلف برای شناسایی افراد استفاده می‌کنند. عملکرد این قفل‌ها به شدت ساده است؛ کافی است تا کاربر جلوی دوربین قرار بگیرد تا سیستم چهره او را اسکن کند. در صورت تطابق چهره با اطلاعات ذخیره شده، سیستم اجازه ورود را صادر می‌کند به همین سادگی.

فرالاک در دستگیره‌های هوشمند سری Fpro خود مانند دستگیره هوشمند Fpro300 و 320 و330 از سیستم بیومتریک تشخیص چهره در کنار اثرانگشت، دستیار صوتی و رمز عبور بهره می‌برد. این موضوع امنیت و راحتی استفاده از دستگیره‌های هوشمند فرالاک را به شدت افزایش داده است.

اسکن عنبیه یا کف دست؛ در محصولات امنیتی خاص

فناوری تشخیص کف دست و عنبیه چشم جزو پیشرفته‌ترین روش‌های بیومتریک محسوب می‌شوند. این مدل احراز هویت‌ها بیشتر در محصولات امنیتی خاص یا مکان‌هایی با سطح حفاظتی بالا کاربرد دارند.

اسکن کف دست

این روش بر اساس خطوط و الگوهای منحصربه‌فرد کف دست انسان کار می‌کند. این خطوط از دوران جنینی شکل گرفته و در طول عمر ثابت باقی می‌مانند. در قفل‌های مجهز به این فناوری کافی‌ است تا کاربر کف دست خود را در فاصله مشخصی از اسکنر قرار دهد. حسگرها با دقت بالا خطوط، برجستگی‌ها و ساختار کف دست را بررسی کرده و آن را با داده‌های ذخیره ‌شده تطبیق می‌دهند. در صورت مطابقت قفل باز می‌شود و در غیر این‌صورت دسترسی به کاربر داده نمی‌شود. این روش در کنار سرعت، دقت به شدت بالایی هم دارد.

اسکن عنبیه

در مورد اسکن عنبیه هم می‌توان گفت که این سیستم با استفاده از دوربین‌های پیشرفته و تحلیل الگوهای پیچیده موجود در عنبیه چشم کار می‌کند. از آنجا که ساختار عنبیه درست مانند اثرانگشت برای هر فرد منحصربه‌فرد است، این روش به یکی از دقیق‌ترین فناوری‌های شناسایی در دنیا تبدیل شده. قفل‌های هوشمند عنبیه بیشتر در مراکز نظامی، دولتی یا آزمایشگاه‌های فوق امنیتی استفاده می‌شوند.

تشخیص صدا یا نحوه تایپ؛ در آینده‌ای نه چندان دور

در کنار روش‌های رایج بیومتریک فناوری‌هایی مانند تشخیص صدا و نحوه تایپ بیومتریک نیز در حال تبدیل شدن به ابزارهای جدی برای امنیت و احراز هویت هستند. اگرچه استفاده از این فناوری‌ها چندان رایج نیست، اما قول می‌دهیم که در آینده‌ای نه چندان دور قفل‌های هوشمندی که از این قابلیت‌ها برای احراز هویت استفاده می‌کنند، وارد بازار شوند.

تشخیص صدا

این مدل از انواع فناوری بیومتریک با تحلیل ویژگی‌های خاصی مانند زیر و بمی صدا، ریتم گفتار، لحن و لهجه کار می‌کند. در این روش کاربر با بیان یک جمله خاص (برای مثال کنجد کنجد باز شو) می‌خواهد قفل در را باز کند. سامانه صوتی صدا را با الگوی ذخیره‌ شده مقایسه کرده و در صورت تطابق اجازه ورود صادر می‌شود. این روش امنیت و سرعت بالایی دارد.

تایپ بیومتریک

شاید باور نکنید، اما نحوه تایپ یکی از انواع فناوری بیومتریک است که به سرعت در حال گسترش است. الگوریتم‌هایی که در این روش احراز هویت به کار برده می‌شوند، می‌توانند سرعت تایپ، فشار انگشت‌ها روی صفحه کلید و الگوی نوشتاری هر فرد را ثبت کنند.

مزایا و معایب استفاده از بیومتریک در دستگیره هوشمند

در بالا تا حدود زیادی با کاربرد بیومتریک در دستگیره هوشمند آشنا شدید. اما مزایا و معایب فناوری بیومتریک چیست؟ آیا مزایای این فناوری نسبت به معایبش می‌چربد یا خیر؟ اجازه بدید تا بررسی کنیم:

مزایا

1-حذف نیاز به کلید فیزیکی

حتما پیش آمده که کلید منزل (یا محل کار) خود را گم کنید یا آن را فراموش کنید. به لطف وجود فناوری بیومتریک دیگر نیازی نیست نگران گم کردن کلید باشید. در دستگیره‌های هوشمند بیومتریک، شناسایی از طریق اثرانگشت، چهره و غیره انجام می‌شود و نیاز به حمل کلید فیزیکی به کل از بین رفته است. این یعنی دیگه هرگز پشت در نخواهید ماند.

 2-دسترسی سریع و فقط برای افراد مجاز

به لطف استفاده از دستگیره بیومتریک برای خانه هوشمند تنها افرادی که اطلاعات بیومتریک آن‌ها در دستگاه ثبت شده باشد، می‌توانند تردد کنند. علاوه بر این باز شدن درب در کسری از ثانیه انجام می‌شود. یعنی به محض قرار گیری جلوی درب، قفل شما را تشخیص و در را برای شما باز می‌کند.

3-امنیت بالا

همان‌طور که در بالا اشاره کردیم، ویژگی‌های بیومتریک به هیچ عنوان قابل جعل و کپی نیستند و درصد خطای این سیستم خیلی پایین است. این ویژگی سبب شده است تا از این دستگاه‌ها در مراکز حساس و مکان‌هایی که نیاز به امنیت بالا دارند، استفاده شود.

4-راحتی و انعطاف در استفاده

تا حالا پیش آمده که با دست‌های پر پشت درب منزل قرار بگیرید و برای باز کردن در مجبور شوید، کل وسایل خود را روی زمین بگذارید؟ با سیستم بیومتریک تشخیص چهره، صدا و غیره شما کافیست تا اراده کنید. برای مثال روبه‌روی دوربین قرار بگیرید، با صدا بخواهید که در باز شود یا انگشت خود را روی سنسور قرار دهید. به این ترتیب بدون اینکه وسایل خود را روی زمین بگذارید، درب برای شما باز خواهد شد و شما وارد می‌شوید.

5-امکان اضافه کردن کاربرهای جدید

امکان اضافه کردن کاربرهای جدید در فناوری بیومتریک چیست؟ در سیستم‌های سنتی شما باید برای هر عضو خانواده یک کلید فیزیکی تهیه کنید. اما در قفل‌های بیومتریک خبری از کلید اضافی نیست و فقط کافی‌ست تا اطلاعات کاربر جدید را به حافظه دستگاه اضافه کنید. شما می‌توانید برای مهمان هم دسترسی محدود برای مدت زمان مشخص نیز تعریف کنید.

پیشنهاد مطالعه:چه زمانی باید باتری دستگیره هوشمند را تعویض کنیم؟

معایب استفاده از بیومتریک در دستگیره هوشمند

1-نیاز به برق و باتری

عملکرد دستگیره بیومتریک برای خانه هوشمند به باتری وابسته است. یعنی در صورت خالی شدن باتری، عملکرد دستگیره هوشمند هم تحت تاثیر قرار خواهد گرفت. البته برای ورود و خروج روش‌های مختلفی وجود دارد. مثلا خیلی از دستگیره‌های هوشمند به کلید مکانیکی یا برق اضطراری مجهز هستند. به این ترتیب نیازی نیست تا نگران بسته ماندن درب باشید. برای مثال دستگیره هوشمند فرالاک مدل Fpro-300 دو عدد کلید مکانیکی و برق اضطراری برای زمان‌هایی که باتری قفل تمام شده باشد، دارد.

2-قیمت بالا

اگر از بنده بپرسند که بزرگترین چالش فناوری بیومتریک چیست؟ حتما به قیمت بالای آن‌ها اشاره می‌کنیم. خرید و نصب دستگیره‌های بیومتریک نسبت به قفل‌های سنتی گران‌تر است. علاوه بر هزینه اولیه، هزینه‌های مربوط به نگهداری، تعویض باتری و غیره این سیستم در بلندمدت نیز باید در نظر گرفته شود.

بررسی کاربرد دستگیره‌های هوشمند بیومتریک در محیط‌های مختلف

به لطف امکانات ویژه و امنیت بالا از سیستم‌های بیومتریک در محیط‌های مختلف استفاده می‌شود. منازل مسکونی، ادارات، شرکت‌ها، هتل‌ها و مراکز حساس مکان‌هایی هستند که از دستگیره‌های هوشمند استفاده می‌کنند.

آینده فناوری بیومتریک در صنعت قفل دیجیتال

اما آینده فناوری بیومتریک چیست؟ با توجه به استقبال مردم از قفل‌های بیومتریک و پیشرفت‌های چشمگیر هوش مصنوعی در سال‌های اخیر، آینده فناوری بیومتریک در صنعت قفل دیجیتال روشن به نظر می‌رسد.

• ترکیب هوش مصنوعی با بیومتریک

اضافه شدن هوش مصنوعی به قفل‌های بیومتریک این امکان را به آن‌ها می‌دهد که تهدیدهای امنیتی را بهتر تشخیص دهند. به کمک الگوریتم‌های یادگیری ماشین این قفل‌های می‌توانند الگوهای رفتاری کاربران را تحلیل کنند و در صورت مشاهده تلاش‌های مشکوک اقدامات پیشگیرانه را انجام دهند. این ویژگی باعث می‌شود تا امنیت به شکل معناداری افزایش پیدا کند.

پیشنهاد مطالعه:خرید دستگیره هوشمند در اصفهان با نگاه کارشناسی به امنیت

• شناسایی چند عاملی برای امنیت بیشتر

تمامی سیستم‌های امنیتی باید این قابلیت را داشته باشند تا از ورود افراد غیرمجاز جلوگیری کنند. قفل‌های هوشمند نسل جدید با استفاده از احراز هویت چند مرحله‌ای مانند ترکیب اثر انگشت، تشخیص چهره و صدا می‌توانند امنیت را بالاتر ببرند. استفاده از چند عامل در شناسایی باعث می‌شود تا ریسک دسترسی‌های غیرمجاز به حداقل میزان خود برسد. شناسایی چند عاملی در محیط‌های حساس به شدت می‌تواند کمک کننده باشد.

• اتصال به سیستم‌های خانه هوشمند

دستگیره بیومتریک برای خانه هوشمند به راحتی با سایر تجهیزات مانند دوربین‌های مداربسته، سیستم‌های روشنایی، دزدگیر و غیره یکپارچه می‌شود. این ویژگی به کاربر این امکان را می‌دهد تا از طریق اپلیکیشن وضعیت درب و امنیت کلی خانه را کنترل کنند. این یکپارچگی امکان تنظیم خودکار سناریوهای امنیتی را به کاربران می‌دهد. برای مثال زمانی که کاربر از خانه خارج می‌شود، درب‌ها به صورت اتوماتیک قفل شوند.

سخن پایانی

در این مقاله به طور کامل در خصوص اینکه فناوری بیومتریک چیست و چه کاربردی دارد، صحبت کردیم. همان‌طور که دیدید قفل‌های بیومتریک می‌توانند امنیت یک محیط را به شکل معناداری افزایش دهند. اثرانگشت، تشخیص چهره، تشخیص صدا و غیره هر کدام ویژگی‌های منحصربه‌فرد خود را دارند. اینکه کدام یک از این سیستم‌ها برای شما بهتر است به نیازها و بودجه شما بستگی دارد.

ما در فرالاک مجموعه‌ای از بهترین دستگیره‌های هوشمند را برای شما موجود کرده‌ایم. دستگیره‌های هوشمند ما دارای سنسور اثرانگشت، تشخیص چهره و راهنمای صوتی هستند و می‌توانند امنیت را به محیط شما هدیه دهند. اگر برای خرید نیاز به راهنمایی و مشاوره بیشتر دارید از طریق صفحه تماس با ما با کارشناسان ما ارتباط بگیرید.